Svečano otvaranje izložbe „Pončo Bolivije“ je 06. oktobra 2026. godine, u Konaku kneginje Ljubice (Sala pod svodovima), u 19:00 časova.
Bolivija, zemlja smeštena u samom srcu Južne Amerike, koja spaja vrhove Anda sa bujnim amazonskim prašumama, važi za jednu od kulturno najautentičnijih i najbogatijih država na kontinentu. Sa preko 36 zvanično priznatih starosedelačkih nacija, pre svega Ajmara i Kečua, predstavlja fascinantni kulturni mozaik gde se tradicije starih civilizacija Anda prepliću sa španskim kolonijalnim uticajem.
Pre dolaska Evropljana, oblast današnje Bolivije bila je deo Carstva Inka – najveće države pretkolumobovske Amerike, da bi u XVI veku ovim područjem ovladali španski konkvistadori. Tokom španske kolonizacije starosedeoci su formalno prihvatili hrišćanstvo, ali su unutar njega sačuvali svoja verovanja u prirodna božanstva i paganske rituale, stvorivši jedinstveni religijski sistem koji je i danas stub bolivisjkog identiteta. Krajem XX i početkom XXI veka, višedecenijski otpor marginalizovanih grupa kulminirao je 2009. godine proglašenjem Višenacionalne Države Bolivije. Ovim istorijskim preokretom fomralno je priznato 36 autohtonih jezika i kultura. Duga i burna istorija Bolivije oblikovala je prepoznatljiv identitet ove andske države i ostavila neizbrisiv trag na tradiciji, kulturi i svakodnevnom životu njenih stanovnika.
Vekovi preživljavanja i poljoprivrede na surovim andskim visinama razvili su kod autohtonih naroda duboko poštovanje prema prirodi. Kult Pačamame (Majke Zemlje) i koncept Sumaj Kamsanja (život u skladu sa prirodom) preživeli su vekove, duboko ukorenjeni u identitet bolivijskog društva. Ovaj vekovni kontinuitet vidljiv je i danas u muzici, gastronomiji, specifičnom načinu odevanja, ali i u živopisnim uličnim festivalima i ritualima.
Bolivijska tradicionalna odeća je prepoznatljiva širom sveta po svom koloritu i značaju u višeslojnoj kulturi naroda Bolivije. Posebno mesto u kulturi odevanja zauzima pončo.
Pončo je tradicionalna muška odeća napravljena od alpake, lame, vikunje i ovčje vune. Tka se na razboju korišćenjem vlakana koja su prethodno tretirana prirodnim bojama. Dizajn i tehnike koje se koriste su različiti i identifikuju svaku kulturnu grupu naroda koji su naseljavali andske regione Južne Amerike još od pretkolumbovskog doba. Njegov značaj je različit od zavisnosti od boje ili grafike. Pončo može biti ritualni ili se može jednostavno koristiti svakodnevno za zaštitu od hladnoće. Dizajn i polihromija mogu ukazivati na rang autoriteta koji je odredila zajednica, ili na istoriju i verovanja određenih kulturnih grupa.
Ova izložba je vizuelni jezik važnog odevnog predmeta koji se koristi na različite načine sa različitim značenjima u kulturi Južne Amerike.
Kustos izložbe je gospođa Sesilija Baja Boti.
Video dokumenti: Roberto Alem Roja
Dizajn izložbe: Filip Šoln
Izložbu su podržali: Ministarstvo kulture Republike Srbije, Ministarstvo spoljnih poslova Republike Srbije, Konzulat Republike Srbije u Boliviji, Grad Beograd i Muzej grada Beograda.
Izvor: Muzej grada Beograda
